برنامه ی تابستانی انجمن مطالعات بنیادی - تابستان 1398

انجمن مطالعات بنیادی - مرکز تخصصی آموزش علوم انسانی فائزون

بسمه تعالی


متفکران و اندیشه ورزان علوم انسانی! ، سلام
از اینکه در این دوره ی کارگاه های تابستانی انجمن مطالعات بنیادی در خدمت شما عزیزان هستیم، بسیار خوشحالیم. امیدواریم دوره ای پربار و آموزنده در پیش داشته باشیم.
این دوره از کلاس های انجمن، طبق برنامه ی آموزشی دبیرستان، روزهای دوشنبه، در 5 هفته، از دو هفته ی آخر تیرماه تا آخر مردادماه 98 برگزار خواهد شد. همانطور که پیش از این اطلاع رسانی شده است، شرکت در کلاس های انجمن مطالعات بنیادی برای تمامی دانش آموزان پایه های دهم و یازدهم دبیرستان، به صورت انتخابی است. در هر جلسه، شش کارگاه با موضوعات مختلف به صورت همزمان برگزار خواهد شد. در کل دروه، 7 کارگاه سه جلسه ای در سه هفته ی اول و 7 کارگاه دو جلسه ای در دو هفته ی آخر در نظر گرفته شده است. هر دانش آموز می تواند در یک کلاس سه جلسه ای و یک کلاس دو جلسه ای ثبت نام کند.
به عناوین کارگاه ها و شرح مختصری از مطالب درسی هریک از آن ها، در این جزوه اشاره شده و همچنین در صفحه ی اختصاصی انجمن مطالعات بنیادی در سایت مدرسه اطلاعات لازم درج شده است. دانش آموزان متقاضی شرکت در این کلاس ها جهت ثبت نام در هر کارگاه، باید پس از مطالعه و انتخاب کلاسها، با مراجعه به سایت مدرسه، در صفحه ی انجمن مطالعات بنیادی، فرم ثبت نام را تکمیل کنند. لازم به ذکر است که امسال نیز مانند سال گذشته، ظرفیت هر کلاس محدود خواهد بود. بر این اساس، به ترتیب اولویت  زمان و ساعت ثبت نامی هر دانش آموز، ظرفیت کلاس ها تکمیل شده و امکان انتخاب هر گزینه با تکمیل ظرفیت از بین خواهد رفت. این به معنای آن است که برای داشتن گزینه های بیشتر برای انتخاب، باید زودتر ثبت نام کنید.
درگاه ثبت نام در پایین همین صفحه، از روز یکشنبه 23 تیرماه 98 ساعت 19 فعال خواهد بود!!    
 
ضمناً، به نکات ذیل با دقت توجه نمایید:
 
1- همانطور که اشاره شد، شرکت در این کلاس ها انتخابی است. ولی اگر شخصی برای شرکت در یک کارگاه ثبت نام نماید، حتماً باید در تمام جلسات مربوط به آن کارگاه، در ساعت مقرر و تا پایان جلسه شرکت نماید. در غیر این صورت، در صورت اولین غیبت و یا بی نظمی در کلاس ها، دانش آموز از شرکت در تمامی دوره های انجمن مطالعات بنیادی تا پایان سال تحصیلی محروم خواهد شد. این یکی از قوانین انجمن مطالعات بنیادی است! آن را جدی بگیرید!!
 
 2- مدتی بعد از برگزاری هریک از کلاس ها، جزوه و مستند آموزشی مربوط به آن کلاس به همراه فایل صوتی جلسات به شکل یک بسته ی آموزشی کامل در سایت انجمن مطالعات بنیادی قرار داده خواهد شد. لذا اگر به دلیل شرکت در یک کارگاه، امکان حضور در کارگاه همزمان با آن را نداشتید، نگران نباشید! 
 
3- هر جلسه درسی، شامل حدود یک ساعت تدریس اولیه، 20 تا 30 دقیقه استراحت و مباحثه ی جمعی (به تشخیص دبیر کلاس) و حدود یک ساعت تدریس نهایی خواهد بود. پیش از آغاز کلاس، حضور متقاضیان در جلسه ثبت خواهد شد. دانش آموزان باید در طول زمان تدریس، نظم لازم را حفظ نمایند تا از فرصت هر جلسه به شکل بهینه  استفاده شود.
 
4- توجه داشته باشید که طراحی کارگاه های مطالعات بنیادی به شکل دانشگاهی انجام شده. یعنی این شما هستید که باید خودتان را با شرایط کلاس و کارگاه وفق بدهید. فرض بر این است که شما به عنوان فعالان و نخبگان علوم انسانی، سعی خواهید کرد در هر شرایطی بیشترین استفاده را از مطالب علمی و تخصصی مورد بحث در هر کارگاه ببرید. 
 
5- در ادامه ی این جزوه، مطالبی که در هر یک از کارگاه ها مورد بحث خواهند بود، به صورت مختصر تشریح شده  است. ضمناً نام و مشخصات دبیر هر کلاس نیز در ابتدای صفحه اشاره شده است. امیدواریم با مطالعه ی دقیق  این برگه ها، با توجه به علایق خود در کارگاه ها ثبت نام  نمایید. چراکه پس از ثبت نام، امکان تغییر کلاس های ثبت نام شده نخواهد بود. ضمناً به جدول برگزاری کارگاه ها با دقت توجه کنید. طبیعتاً شرکت در کارگاه هایی که به صورت همزمان برگزار می شوند، ممکن نیست!!
 
در پایان، دقیقاً مثل سال های گذشته، از اینکه این همه قانون برای این کلاس ها وضع کرده ایم، اصلاً ناراحت نیستیم! حرفی هست؟! 

 
معرفی کارگاه ها:
 
عنوان کارگاه: (سه جلسه ای)
به آزمایشگاه فلسفه خوش آمدید!!
دبیر: دکتر حامد قدیری – دکتری فلسفه ی منطق – دانشگاه تربیت مدرس
مدرس دانشگاه  امام صادق(ع) و پژوهشگر فلسفه

وقتی عبارت «آزمایشگاه فلسفه» را بشنویم، احتمالا خیلی زود توی ذهن‌مان با این حرف‌ها کلنجار برویم که آزمایشگاه برای رشته‌های تجربی (مثل فیزیک و زیست و شیمی) است اما به ما گفته‌اند که فلسفه یک رشته‌ی عقلی است و تجربی نیست تا آزمایشگاه داشته باشد. 
البته این حرف درست است و فلسفه هیچ ربطی به آزمایش تجربی ندارد. ولی فلسفه پر است از آزمایش‌های ذهنی که یک وضعیت خاص را برای ما به تصویر می‌کشند و از ما می‌خواهند که نظرمان را درباره‌ی این وضعیت بگوییم. کار این آزمایش‌های ذهنی این است که چالش‌هایی برای دیدگاه‌های ما درباره‌ی جهان مطرح کنند و از ما بخواهند که پاسخ دیدگاه‌هایمان به این چالش‌ها را به بحث و بررسی بگذاریم. اگر پاسخ ما به یک آزمایش ذهنی پاسخی عجیب‌و‌غریب و غیرقابل‌قبول باشد، احتمالا باید نتیجه بگیریم که یک ایراد اساسی در نوع نگاه‌مان به جهان وجود دارد.
توی این دوره ما شش آزمایش ذهنی فلسفی را طرح می‌کنیم تا درک معمولی‌مان از جهان اطراف‌مان را به چالش بکشیم و کمی فلسفه‌ورزی کنیم. 
مطمئن باشید هر کدام از این آزمایش‌ها آن‌قدر ذهن شما را قلقلک می‌دهد که وقتی از کلاس خارج می‌شوید، جور دیگری به جهان نگاه می‌کنید. همین که جهان را جور دیگری ببینیم خودش سرآغاز فلسفه است.
 
عنوان کارگاه: (سه جلسه ای)
دور دنیا در هشتاد جنگ!
دبیر: دکتر محمود مطهری نیا – دکترای تاریخ و تمدن اسلامی – عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
مدرس دانشگاه های علامه طباطبایی، تهران، امام صادق(ع) و معارف اسلامی قم
مسئول گروه مطالعات تاریخی مرکز تخصصی آموزش علوم انسانی فائزون 

با نگاهی به تاریخ می توان چنین برداشت کرد که، جنگ، ظاهراً قانون ابدی زندگی انسانها و صلح، زنگ استراحت میان آنهاست. گستره ی جنگها فرق کرده اما زمانی خالی از انواع و اقسام جنگها را نمی توان در زندگی انسانها پیدا کرد. چه بسیار مواردی که مردم دنیا همچون دیوانگان کور و کر به جان هم افتاده اند و یکدیگر را ندیده و نشناخته دریده اند و سرانجام نیز بر این دیوانگی نام جنگِ افتخار گذاشته-اند. جالب اینجاست که اگر مردم با این همه پولی که در راه جنگ خرج می‌کنند زمین بخرند، ارزانتر از زمین هائی که به وسیله ی جنگ و خون ریزی به دست می‌آورند، تمام می‌شد. معمولا پس از جنگهای بزرگ، زمان بازسازی ها که فرامی رسد اتفاقات تازه ای رخ می دهد و مناسبات دنیا تغییر پیدا می کند. معادلات جهانی در شرق و غرب دنیا پس از جنگ ها از نو نوشته شده اند و اگر حمله مغول، جنگ های صلیبی، جنگ های جهانی اول و دوم رخ نداده بود خیلی از اتفاقات خوب و بد دیگر رخ نمی داد. 
اینکه «آیا جنگ می تواند سودی هم داشته باشد یا همگی زیان است؟ بزرگترین جنگهای تاریخ حیات بشر کی، کجا و چرا رخ دادند؟ جنگ های جهانی اول و دوم، چگونه پایه ای برای ساختن نظم نوین بین المللی شدند؟ و بالاخره آیا ما به زودی شاهد رخداد جنگ جهانی دیگری خواهیم بود؟» 
نگاه کردن به تاریخ معاصر بشر از دریچه ی جنگ هایی که در طول این سال ها شکل گرفته است، می-تواند حرف های زیادی برای متفکرین علوم انسانی داشته باشد. کسانی که می خواهند وضع امروز بشر را بشناسند و در مورد آینده ی آن تأمل کنند، لازم است از دریچه ی مستقلی به این موضوع نظاره کنند. 
همه ی این سوال ها، عناوین مطالب، مستندها و فیلمهایی است که در این کارگاه  سه جلسه ای به اجمال و گذرا بدانها خواهیم پرداخت.
 
عنوان کارگاه: (سه جلسه ای)
موشک هایی برای صلح؟! - مسئله این است
دبیر:
دکتر آرمان رضایتی – دانشجوی دکتری رشته ی علوم شناختی در دانشگاه شهید بهشتی
هیئت علمی پژوهشکده سیاست پژوهی و مطالعات راهبردی حکمت
دانش آموخته ی کارشناسی و کارشناسی ارشد رشته ی ریاضی از دانشگاه تهران
 
فرض کنید روزهای آخر سال است، هفته بعد از دوشنبه تعطیل است و تنها یک شنبه و یکشنبه­ی حوصله سر بر این وسط هستند که مجبورید به مدرسه بروید، سر کلاس با دوستانتان توافق می­کنید که هیچ کس شنبه و یکشنبه به مدرسه نیاید. اما از طرف دیگر مدرسه هم دست شما را خوانده و مدیر اعلام می­کند اگر دانش­آموزان غیبت کنند 2 نمره از نمره انضباطشان و 1 نمره از نمره نهایی درس­هایی که غیبت کرده اند کم می­شود و اگر دانش­آموزان بی توجهی کنند و تنها تعداد اندکی از دانش­آموزان در کلاس حاضر شوند، در کنار کسر نمره از دانش­آموزان غایب، دانش آموزان حاضر تشویق شده و بدون کسر نمره برای آن دو روز به آنها مرخصی داده می­شود، اما اگر اکثر دانش­آموزان به مدرسه بیایند، کلاس­ها تشکیل می­شود. شما در این موقعیت چه می­کنید؟ فکر می­کنید دیگران چه می­کنند؟ آیا کلاس ها تشکیل می­شود یا نه؟
شرایط دیگری را در نظر بگیرید، فرض کنید شما فرمانده نیروهای نظامی ایرانی مستقر در خلیج فارس هستید و با ورود یک هواپیمای نظامی آمریکایی به داخل محدوده سرزمینی ایران مواجه می­شوید. حالا شما بر سر این دو راهی هستید: اگر به این هواپیما شلیک کنید ممکن است آمریکایی ها هم در جواب به کشور شما حمله نظامی کنند، اگر هم این کار نکنید ممکن است فضا را برای تجاوزهای بیشتر و شدیدتر آنها آماده کنید که مقابله با آنها هزینه های بیشتری دارد. شما در این شرایط باید چه تصمیمی بگیرید؟
ما معمولا در محیطی اجتماعی و در تعامل با بقیه آدمها تصمیم هایمان را می­گیریم و تنها تصمیم شخصی ما نتیجه نهایی را تعیین نمی­کند، بلکه تصمیم ما در کنار تصمیم بقیه آدمهاست که مشخص می­کند در نهایت چه اتفاقی می­افتد. چه در یک خانه یا مدرسه و چه در مجموعه ای از دولت ها و کشورها، همیشه این قاعده برقرار است. من به این فکر می­کنم که بقیه چه فکر می­کنند و بقیه به اینکه من . اما پایان بازی کجاست؟
انگار کمی پیچیده شد! اینجاست که ریاضیدانها با یک جعبه ابزار پر و پیمان به اسم نظریه بازی ها وارد میشوند. شاید بگویید باز هم سر و کله ریاضیات پیدا شد که همه چیز را بیهوده سخت کند اما اجازه بدهید یک حساب سرانگشتی بکنیم. در یک مساله با 5 بازیگر که هر بازیگر حداقل 3 گزینه مختلف پیش رویش داشته باشد دست کم 243 حالت مختلف به وجود میآید. اگر نظریه بازی ها بلد نباشیم، یا مجبوریم کاملاً مسئولانه همه ی این 243 حالت را دانه به دانه بررسی کنیم، یا به وزیر اعظم بسپاریم که ببیند دلش به کدام حالت گواهی می دهد!
می خواهیم با حرف های ریاضی دان هایی که ادعا دارند می توانند در تصمیم گیری به ما کمک کنند، به زبان ساده آشنا شویم. اگر نمی­خواهید بدانید که چرا راننده ها در بین خطوط حرکت نمی­کنند، یا اینکه چرا مردم دوست ندارند قانون را رعایت کنند، یا اینکه چرا دولتها فکر می­کنند برای صلح باید بمب بسازند، لطفاً از جلوی در کارگاه نظریه بازی ها هم رد نشوید!
 
عنوان کارگاه: (سه جلسه ای)
بحران!!
دبیر: 
نرگس مرودشتی – دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد و تجارت الکترونیک دانشگاه علامه طباطبائی (ره)
کارشناسی اقتصاد از دانشگاه الزهرا (س)
تسهیل‌گر گفت‌وگو - دبیر اقتصاد دبیرستان فائزون
 
توجه مهم برای عزیزان پایه ی دهم:
در این کلاس ما نیاز به دانسته‌های حداقلی در مورد اقتصاد داریم. به تعریف وا‌ژه‌هایی مثل بورس، سهام، تورم و ... نمی‌پردازیم. تلاش ما این است که مطالب سنگین نباشند، اما، پیش‌نیاز ورود به کلاس‌مان حداقل یک آگاهی کلی در این حوزه است.
انقلاب‌ها،‌ استعمارها، جنگ‌ها،‌ کشتارهای جمعی و .... بخش‌هایی اساسی در تاریخ هستند. بحران‌های تاریخ بشریت، شامل بحران‌های سیاسی، اجتماعی، زیست محیطی و .... می‌شوند. بیایید یک بحران زیست محیطی را در نظر بگیریم. گرمایش زمین! طی ۱۰۰ سال گذشته، کره‌ زمین به‌طور غیرطبیعی حدود ۰.۷۴ درجه سلسیوس گرم‌تر شده.  دانشمندان این حوزه دلائل متفاوتی را برای این مسئله عنوان می‌کنند. یکی از عوامل غیرطبیعی، گازهای گلخانه‌ای هستند. این گاز‌ها به دلائل مختلفی مانند استفاده از سوخت‌های فسیلی توسط مردم یا صنایع پدید می‌آیند. در سال ۲۰۱۵،‌ توافق بزرگی در رابطه با کاستن از انتشار گازهای گلخانه‌ای در پاریس صورت گرفت. مذاکره در مورد متن توافق از سوی نمایندگان ۱۹۵ کشور در کنفرانس تغییر اقلیم ۲۰۱۵ سازمان ملل متحد در پاریس انجام شد و با اجماع در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۵ تصویب شد. در ۲۲ آوریل ۲۰۱۶ (روز زمین)‌ در مراسمی در نیویورک برای امضا معرفی شد. تا سال ۲۰۱۷، ۱۹۵ عضو UNFCCC این پیمان را امضا و ۱۴۷ کشور آن را به تصویب مجلس خود رسانده‌اند. اما، در این بین یک اتفاق مهم افتاد، آمریکا که ۲۲ آوریل ۲۰۱۶، توافقنامه را امضا کرده بود و ۳ سپتامبر ۲۰۱۶، آن را در مجلس تصویب کرده بود، ۱ ژوئن ۲۰۱۷ (یعنی کمتر از یک سال بعد) اعلام کرد از توافق پاریس خارج خواهد شد. رییس جمهور جدیدی بر سر کار آمده بود. وی در تبلیغات انتخاباتی‌اش، خروج از توافق پاریس را وعده داده بود. چرا؟ زیرا آن را مغایر با منافع ملی آمریکا می‌دید. به نظر آقای ترامپ، خروج از این توافق صنایع زغال سنگ و نفت را رونق خواهد بخشید. او معتقد است این توافق به میلیون‌ها فرصت شغلی در این کشور خسارت وارد می‌کند. بعد از اعلام این تصمیم،‌ واکنش های داخلی و جهانی بسیاری اتفاق افتاد، برخی آن را موافق منافع آمریکا می‌دانستند و برخی آن را یک حرکت صرفا پوپولیستی. بسیاری بیم آن را دارند که اگر آمریکا بخواهد از این توافق خارج شود اجرای آن در تمام جهان با مشکل مواجه می‌شود. اما،‌ هر چه بود آمریکا قصد خروج از این توافق را تا سال ۲۰۲۰ دارد. آن طور که به نظر می‌رسد اقتصاد، هم سر پیاز است هم ته آن! یکی از عوامل مهم به وجود آمدن این بحران، اقتصاد است و حال موانع اجرای راه حل‌ها نیز اقتصادی هستند. 
بگذارید یک مثال دیگر را بررسی کنیم، جنگ جهانی اول سال ۱۹۱۴ – ۱۹۱۸ اتفاق افتاد. جنگ جهانی دوم نیز، از ۱۹۳۹ تا اواخر ۱۹۴۵ طول کشید. بزرگترین بحران اقتصادی قرن گذشته، میانه این دو جنگ رخ داد. بحران ۱۹۲۹ یا همان Great Depression (رکود بزرگ). این دوران در ایالات متحده آمریکا با کاهش ارزش سهام در تاریخ ۴ سپتامبر ۱۹۲۹ شروع شد، در تاریخ ۲۹ اکتبر ۱۹۲۹ که سه شنبه سیاه نام گرفت، بورس آمریکا سقوط کرد و خبر آن در جهان پیچید. از آن پس طولی نکشید که جریان رکود اقتصادی در تمام کشورهای جهان به سرعت گسترش یافت. دیگر مسئله فقط اقتصاد آمریکا نبود. در این دوران ‹‹مینارد کینز›› اقتصاددان انگلیسی، راه حلی برای خروج از بحران ارائه کرد. این راه حل، بخش مهمی از اندیشه‌های تثبیت شده‌ی اقتصادی را زیر سوال می‌برد،‌ اما خیلی سریع جواب داد. رکود با این که بسیار عمیق و جدی و طولانی‌ترین رکود قرن بیستم بود، با راه حل کینز از بین رفت و از اوائل دهه ۴۰ میلادی دیگر آثاری از رکود وجود نداشت. اولین جایزه نوبل اقتصاد در سال ۱۹۶۹ اعطا شده و کینز در ۱۹۴۶ از دنیا رفته است، وگرنه به طور حتم او یکی از برندگان این جایزه بود. اما، قطعا نظریات کینز فقط روی رکود ۱۹۲۹ اثرگذار نبوده است...!
در طول تاریخ ما همواره شاهد وجود بحران‌های مختلفی بوده‌ایم. بسیاری از آن‌ها درمان شدند و بسیاری هم یا به حال خود رها شدند یا  تلاش برای درمان‌شان راه به جایی نبرده است. در این دوره سه جلسه‌ای، کار ما بیش‌تر روی خط تاریخ می‌چرخد. با ابزار تاریخِ بحران‌ها (بیش‌تر اقتصادی) تلاش می‌کنیم به هدف‌مان برسیم.
می خواهیم ببینیم مشکل واقعا از توافقنامه پاریس بوده یا بدعهدی آقای ترامپ؟ راه حل کینز، بهترین و کامل‌ترین راه حل بوده است یا می‌شود به چیزهایی در این میان شک کرد؟
در این دوره به بررسی تاریخی پس و پیش رکود بزرگ در آمریکا می‌پردازیم. بعد تلاش می‌کنیم ببینیم آیا نگرش اقتصاددانانِ دخیل در این بحران، درست بوده است؟ یک اقتصاددان اول در مواجهه با یک مسئله چه می‌کند و دوم به چه ابزاری برای ارائه یک راه حل نیاز دارد؟ یک اقتصاددان باید بتواند بین خطوط* را هم به موقع بخواند، ‌چه جور همچین چیزی اتفاق می‌افتد؟ در پایان هم، اگر وقت به ما اجازه دهد می‌خواهیم رسالت یک اقتصاددان را در جامعه و حدود آن را بسنجیم. ببینیم رفتار اقتصاددان‌ها منجر به رای دادن جامعه آمریکا به آقای ترامپ شد یا آن اخباری که در مورد دخالت روسیه پخش شد درست بود یا چیزی جز این‌ها؟ 
در این دوره، به شدت به شما و مشارکت شما نیاز داریم. هرچه شما فعال‌تر باشید نتیجه شیرین‌تر خواهد بود. همین طور ممکن است، هر جلسه چند صفحه‌ای برای مطالعه در خانه داشته باشیم، ولی، حتما هر جلسه برای هفته بعدش لازم است چیزهایی را search کنیم و دست پر به کلاس بیاییم. پس قبل از انتخاب، به این قانون کلاس‌مان خوب فکر کنید.  
 
*”همان طور كه مي دانيد بين خطوط يك متن به لحاظ فيزيكي چيزي نوشته نشده كه قابل خواندن باشد اما اين اصطلاح بيان‌كننده يك واقعيت است كه در برخي نوشته‌ها و متون، ناگفته‌هايي است كه نويسنده به هر دليل نتوانسته يا نخواسته به بيان مستقيم آن‌ها بپردازد و اين خواننده است كه بايد بتواند با هوشياري خود، اين ناگفته‌ها را از بين سطور كشف كند.“

عنوان کارگاه: (سه جلسه ای)
در میدان انقلاب چه خبر است؟!
دبیر: مهسا قربانی 
کارشناس‌ارشد جامعه‌شناسی انقلاب از دانشگاه شاهد 
پژوهشگر علوم اجتماعی
 
اکثر آدم‌ها دوست دارند زندگی آرام و بدون استرسی را بگذرانند. به همین خاطر، کم‌تر سراغ کارهای ماجراجویانه‌ای می‌روند که این نظم را به هم بزند. اما وقتی اکثر آدم‌ها تصمیم می‌گیرند که سراغ کار نادری بروند که نظم ظاهری امور را به هم می‌ریزد، معلوم می‌شود که اتفاق مهمی در جامعه افتاده است.
انقلاب یکی از این پدیده‌های نادر است. شرایط قبل و بعد از انقلاب‌ها آن‌قدر تغییر می‌کند که خیلی از مردم تمایل ندارند که به‌سادگی سراغ انقلاب بروند. ولی وقوع انقلاب‌ها نشان می‌دهد که دگرگونی‌های مهمی در جامعه پیش آمده بوده که مردم راضی شده بودند که از آن کنج امن و آرام‌شان بیرون بیایند و نظم کلی را به هم بزنند و نظم تازه‌ای برپا کنند.
یکی از این انقلاب‌ها، انقلاب اسلامی ایران است. این انقلاب در همین کوچه و خیابان‌هایی که ما زندگی می‌کنیم اتفاق افتاده بود و آدم‌هایی که به سراغ آن رفته بودند هم از میان پدربزرگان و مادربزرگان ما بوده‌اند. اما چه اتفاقاتی افتاده بود که مردم جامعه در آن دوران تصمیم گرفتند که نظم سابق را از بین ببرند و نظم و نظام تازه‌ای برپا کنند؟
یکی از شاخه‌های جامعه‌شناسی، جامعه‌شناسی انقلاب است که در آن نظریه‌پردازها تلاش می‌کنند توضیح بدهند که چرا در فلان کشور فلان انقلاب اتفاق افتاد. نظریه‌پردازهای زیادی هم درباره‌ی انقلاب اسلامی ایران حرف زده‌اند و هر کدام با دیدگاه خاص خود، تلاش کرده‌است که وقوع انقلاب اسلامی ایران را توضیح دهد. بعضی از آن‌ها وقوع انقلاب‌ها را به شرایط فرهنگی برمی‌گردانند و بعضی‌ها به شرایط اقتصادی. بعضی‌ها مباحث سیاسی را عامل انقلاب‌ها می‌دانند و برخی مواضع و نظرات مذهبی را.
ما در این کارگاه، ابتدا مفهوم انقلاب را بررسی می‌کنیم. بعد سراغ چند تا از نظریه‌هایی می‌رویم که تلاش کرده‌اند توضیح بدهند که چرا سال‌ها پیش در همین کوچه و‌ خیابان‌های ما انقلابی اتفاق افتاده است. آشنایی با این نظریه‌ها به ما کمک می‌کند که درک درستی درباره‌ی انقلاب ایران و آسیب‌شناسی‌های مربوط به آن داشته باشیم.

عنوان کارگاه: (سه جلسه ای)
ماست فروش محله ی اینشتین!
دبیر: 
عباس خانبیگی – کارشناسی هوافضا دانشگاه صنعتی شریف
کارشناسی ارشد فیزیک گرایش کیهان شناسی - دانشگاه صنعتی شریف 

نمی دانم شما چقدر در مورد «شهر فرنگ» ها شنیده اید.  ماشین های سرگرم کننده ای که تا همین 50 یا 60 سال پیش، چشم مردان و زنان و کودکان را مسحور خودش می کرد. آدم ها دور لوله هایی که از دستگاه بیرون آمده بود جمع می شدند و به نوبت چشم در تاریکی لوله ها می دوختند و ناگهان از انتهای این تاریکی، تصاویر متحرکی از گذشته و آینده، جلوی چشم آنها حرکت می کرد. کمی که چشمت به این سیاهی و تصاویر متحرک عادت می کرد، احساس می کردی از دریچه ی دیگری، ورای تمام آنچه تاکنون تجربه کردی، به عالم نگاه می کنی. انگار عالم از دریچه ی شهر فرنگ، نمای دیگری به خود می گرفت. 
خیلی از اتفاقاتی که اوایل قرن بیستم در علوم تجربی، بخصوص در فیزیک رخ می داد، از جنس رفت و برگشت های معمول علمی و آزمایشگاهی که از علمی مثل فیزیک انتظار می رفت نبود. فیزیک شده بود شهر فرنگ آدم ها!! انگار قرار بود از دریچه ی فیزیک، همه ی عالم را به شکل دیگری نگاه کنند. 
فیزیک پنجه در پنجه ی همه ی مفاهیم سنتی ذهن بشر انداخته بود و با هر نظریه ای، سعی می کرد هستی-شناسی آدم ها را تغییر بدهد و نظرشان را در مورد زمان و مکان و علیت و حرکت و ... به چالش بکشد. 
نظریه ی نسبیت خاص اینشتین، شاید یکی از اولین ها و مهمترین ها از این نظر بود. انگار اینشتین پشت این دستگاه هیجان انگیز شهر فرنگ ایستاده بود و به همه ی آدم ها فریاد می زد که از دریچه ی نظریه ی اعجاب انگیز او، جهان را به شکل دیگری نظاره کنند! نظریه ی نسبیت اینشتین، خیلی چیزها را به چالش کشید. خیلی بیشتر از معادلات ریاضیاتی و دستگاه های مختصات و فرمول های فیزیکی. نظریه ی نسبیت، پا را از فهم معادلات مکانیکی فراتر گذاشته و به قلمرو هستی شناسی آدم ها ورود می کند. 
مستقل از اینکه چقدر با نتایج هستی شناسانه ای که از خروجی های این نظریه در فیزیک استخراج شده است موافق باشیم، دیدن این فرآیند از بالا، برای یک دانش آموز علوم انسانی که قرار است با چالش های ذهنی بشر پنجه بیافکند، بسیار آموزنده خواهد بود. 
می خواهیم نظریه ی نسبیت اینشیتن را خیلی ساده و روان و بدون گیرهای ریاضیاتی و فیزیکی برای شما تشریح کنیم. جوری که حتی ماست فروش کنار خانه ی قدیمی اینشتین هم بتواند با آن به خوبی ارتباط بگیرد!!
 
عنوان کارگاه: (سه جلسه ای)
وقتی یک تیله بازی ساده به بزرگترین چالش تاریخ تبدیل می شود!!
دبیر: محمد حسین راحمی
فلسفه ی علم و تکنولوژی دانشگاه صنعتی شریف
از نظر حجم اسناد مکتوب و غیرمکتوب سیاسی و فنی که از سال 1382 تاکنون در زمینه ی پرونده ی هسته ای ایران در رسانه ها و مراجع سیاسیِ جهان نشر و بازنشر شده، پرونده ی هسته ای ایران پردامنه-ترین پروژه ی سیاسی تاریخ بشر بوده است!. حتی به بیان برخی تحلیل گران سیاسی، با یک محاسبه ی کلی، مجموع اسناد رفت و برگشت داده  شده و مجموع کدهای خبری و رسانه ای که در جهان در طی این سال ها حول این موضوع طرح شده، بیش از مجموع اسنادی است که در طول جنگ جهانی اول و دوم بازنشر شده است. 
مستقل از فرآیندی که در این پرونده طی شده و اتفاقات سیاسی که در طول این سال ها رخ داده است، مردم ایران مدتهاست با واژه هایی مواجه هستند که از مفهوم بسیاری از آن ها درک درستی ندارند. به همین دلیل در تحلیل وقایع در این زمینه دچار کژتابی های مفهومی بسیاری هستند. شما به عنوان دانش آموزان نخبه ی علوم انسانی، مستقل از موضع گیری های روز سیاسی، باید این واژگان را، حداقل در یک سطح کلی و عمومی بشناسید تا بتوانید در چنین موضوع مهم، سرنوشت ساز و تاریخ سازی، مشارکت فعالی از نظر فکری و اندیشه ای داشته باشید.
ما در این کلاس، بدون ورود به فضای سیاست، صرفاً واژگان فنی – حقوقی مطرح در پرونده ی هسته ای ایران را با هم مرور خواهیم کرد. 
با هم بحث خواهیم کرد که اصلاً انرژی هسته ای چیست؟، غنی سازی یعنی چه؟ اورانیوم چیست و چطور غنی می شود؟ سانتریفیوژ چیست؟ منظور از آبشار هسته ای چیست؟ کاری که در نطنز، اراک، فردو و بوشهر و رآکتور تهران انجام می شود چیست و چه فرق هایی با هم دارند که در این حد نسبت به مواضع طرف های مقابل نسبت به این مراکز هسته ای اختلاف نظر هست؟ منظور از آب سنگین و آب سبک چیست؟ منظور از ان پی تی یا آژانس انرژی اتمی چیست؟ منظور از اف ای تی اف چیست؟ بمب اتم چیست و چطور کار می کند؟ از کجا می توان تشخیص داد که کشوری در پی دستیابی به بمب هسته ای هست یا خیر؟ منظور از درصد های مختلف غنی سازی چیست؟ تحریم های هسته ای ایران چه بوده است و چگونه وضع شده اند؟ منظور از شورای حکام چیست؟ منظور از شورای امنیت سازمان ملل و قطعنامه ی محکومیت چیست؟ و ...
وقتی در یک شمای کلی، این مفاهیم را در کنار هم به درستی درک کنیم، امکان این را خواهیم داشت که پدیده ها و گزارش های سیاسی و اجرایی را به خوبی تحلیل کنیم. ما در این کارگاه سه جلسه ای، صرفاً به تعریف این مفاهیم خواهیم پرداخت. اما پس از این کارگاه، در یک کارگاه مستقل که احتمالاً در شهریورماه به صورت فوق برنامه  طراحی خواهد شد، تاریخ پرونده ی هسته ای ایران را مرور کرده و متن توافقات هسته ای، از سعدآباد در 1382 تا برجام در دوره ی متأخر را، از روی متن و مستقل از تحلیل های سیاسی و رسانه ای، با هم بازخوانی می کنیم و سعی می کنیم نگاهی از بالا و بدون موضع گیری سیاسی نسبت به این موضوع داشته باشیم. 
به عنوان یک پرونده ی بزرگ سیاسی، علمی، حقوقی و بین الملل، مطالعه ی پرونده ی هسته ای ایران از بالا برای دانش آموزان علوم انسانی، کلاسی بسیار آموزنده و جریان ساز خواهد بود. 
ما را در این کارگاه همراهی کنید.
 
عنوان کارگاه: (دو جلسه ای)
شناختِ شناخت!!
دبیر: 
مائده سادات نگارنده کارشناسی فیزیک دانشگاه صنعتی شریف 
کارشناسی ارشد فیزیک دانشگاه الزهرا (س) 
دانشجوی دکتری فیزیک - شیمی دانشگاه صنعتی شریف 

مثل همه علم‌های دیگر، که هر کدام هدفی دارند و روشی و دانشمندانی، علومی مثل روان‌شناسی، فلسفه، زبان‌شناسی، عصب‌شناسی، هوش‌مصنوعی و ... هم هر کدام در دنیای خود، با سابقه و تاریخ خود مشغول فعالیت بودند. 
اما روزی آمد که همه این حوزه‌های علمی متوجه شدند مدت‌هاست روی سوال‌هایی مشترک کار می‌کنند؛ اینکه "شناخت و فهم" در انسان چگونه رخ می‌دهد؟ چه فرآیند‌هایی دخیل است تا انسان موجودی آگاه و هوشمند باشد؟ ماده فیزیکی مورد نیاز این آگاهی چیست؟ آیا هر موجود دیگری غیر از انسان هم اگر دارای ملزومات و ابزار‌های آگاهی باشد، آگاه خواهد بود؟ آیا ما می‌توانیم خودمان به شکل مصنوعی شناخت را تولید کنیم؟ یک موضوع مشترک روی میز کار تمام این علوم قرار گرفته بود!
داستانی قدیمی در سنت نگارش های ادبی ملیت¬های مختلف هست که هر کدام به نحوی آن را نقل کرده¬اند. در یک تقریر، داستان در مورد پنج مرد نابینا هست که هر یک از آن ها اجزای متفاوت یک فیل را لمس می‌کنند. آن ها نمی‌دانند با چه روبرو هستند و شروع به لمس کردن فیل می‌کنند. یک مرد فقط عاج فیل را لمس می‌کند و فکر می‌کند که یک هویج خیلی بزرگ را لمس کرده است. مرد دوم گوش‌های آن را لمس می‌کند و باور دارد که شبیه یک بادبزن بزرگ است. سومی خرطوم آن را لمس می‌کند و ادعا می‌کند که آن یک دسته‌ی هاون است، در حالی که چهارمین نفر پاها را لمس می‌کند و معتقد است که یک ستون است. مرد پنجم هم دم آن را لمس می‌کند و می‌گوید که یک طناب است.
به وضوح هر پنج مرد در نتیجه‌گیری اشتباه کرده‌اند، چرا که هر کدام فقط یک منظر از فیل را بررسی کرده بودند. اگر پنج مرد یافته‌هایشان را به اشتراک بگذارند ممکن است تبادل اطلاعات،آن ها را به حقیقت نزدیک‌تر کند. اگر به جای فیل در این داستان ذهن انسان و به جای مردان نابینا پژوهشگران را قرار دهیم این داستان استعاره‌ای برای "علوم‌شناختی" است. کلید کشف پدیده پیچیده و رمز آلودی مانند شناخت و آگاهی، ارتباط و همکاری بین رشته ای است.
در جلساتی که نام آن ها را "شناخت شناخت" گذاشته‌ایم در تلاش خواهیم بود که چگونگی تعامل این حوزه ها و رویکرد‌های مختلف در علوم‌شناختی و نقش هر کدام را بررسی کنیم. همچنین روش‌های عملی و آزمایشگاهی این علم برای مطالعه پدیده مورد علاقه اش را خواهیم دید. 
آنچه که علوم‌شناختی را برای یک دانش آموز علوم‌انسانی مهم می کند، تصویری است که این علم از انسان به عنوان صاحب شعور و آگاهی ارائه می‌دهد. و اینکه آیا می توانیم بگوییم با پیشرفت این علم ما در حوزه علوم‌انسانی به سرچشمه مسائل رسیده‌ایم و همه سوال ها و جواب ها در اینجاست و می‌توانیم رشته‌های مختلف علوم‌انسانی را به طور کامل ریشه دار در علوم‌شناختی بدانیم؟
این ادعای بزرگی است که باید ببینیم آیا مدعیان آن، شواهد کافی برای پذیرش آن به ما ارائه می-کنند؟
 
عنوان کارگاه: (دو جلسه ای)
علی بابا و چهل دزد موطلایی!
دبیر: دکتر محمود مطهری نیا – دکترای تاریخ و تمدن اسلامی – عضو هیئت علمی دانشگاه تهران
مدرس دانشگاه های علامه طباطبایی، تهران، امام صادق(ع) و معارف اسلامی قم
مسئول گروه مطالعات تاریخی مرکز تخصصی آموزش علوم انسانی فائزون

تا حدود چهار قرن قبل اروپاییان اطلاعات زیادی درباره کشورهای مختلف و به خصوص شرقی نداشتند. اولین اطلاعات را مارکوپولو به آنها داد. سالها بعد اولین سفر رسمی از پرتغال به هند اتفاق افتاد و طعم خوش کشورهای ثروتمند شرقی را چشیدند. طبیعی بود هیچ قوم و ملیتی اجازه نمی دادند ثروتهای آنان تاراج شود. برای همین با هماهنگی و راهنمایی های کلیسا واژه ها معنای تازه ای یافتند. تاراج را با افتخار استعمار نام نهادند و گفتند می خواهیم کشورتان را آباد کنیم و جاده های ورود به تمدن نوین جهانی را بسازیم. درباره دوره های مختلف استعمار رازهایی عجیب و بی شمار وجود دارد که بخشی از آنها تا کنون برملا شده است. در این کلاس می خواهیم بخشی از آنها را با هم مرور کنیم و ببینیم آیا دانستن و ندانستن تاریخ استعمار به درد زندگی امروز ما می خورد؟ آیا استعمار به تاریخ پیوسته یا اینکه تاریخ استعمار پیوسته است؟ 
عده ای راه افتادند به این سو و آن سوی دنیا با عار ساختن زمین، عمران و آبادی آن. پاپ هم دنیا را تقسیم کرد که هرکدام کجا بروند. قاره بزرگ و ثروتمند آمریکا تصرف شده بود و بقیه احساس کردند می توانند آنها هم از دنیا بهره ای داشته باشند. پنج کشور راه افتادند و متروپلها را به وجود آوردند. تحولاتی در عرصه سیاسی، اقتصادی و حتی فرهنگی به وجود آمد. بازوی کار ارزان، کثرت منابع طبیعی و ارزانی موادخام، سرمایه‌گذاری متروپل در مستعمره سودهای افسانه‌ای به بار می‌آورد. هم‌زمان با غارت آشکار مردم این سرزمین‌ها و ثروت‌های ملی آنان، کشور مستعمره به زایده کشاورزی و مولد مواد خام متروپل مبدل می‌شود.
اسکرین شاتی از تاریخ استعمار، دوره های مختلف آن، آغاز و فرجام آن و بالاخره پوست اندازی استعمار در دوره های جدید موضوعاتی است که تلاش می کنیم در این کارگاه به آن ها بپردازیم
عنوان کارگاه: (دو جلسه ای)
شما همان چیزی هستید که می خرید!
دبیر: 
آیدا نوابی - دانشجوی دکتر جامعه شناسی اقتصاد و توسعه - دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران 
کارشناسی ارشد مدیریت توسعه دانشگاه تهران 
کارشناسی اقتصاد تجاری دانشگاه شهید بهشتی

امروز نمايش لوگوها، برندها، انواع غذاها، رفتن به رستوران ها، خريد كردن از مراكز خريد، طراحي لباس و مد و يا دنبال كردن اخبار سلبريتي ها در فضاي مجازي براي ما بيش از گذشته لذت آفرين شده است.
علاوه بر كالاهاي مادي در مراكز خريد و فروشگاه ها، 
زندگي روزمره ما به مصرف كالاهايي گره خورده كه امروز لزوماً مادي نيست. 
همه ي آنچه در روز عايد ما مي شود گاهي خارج از كنترل ماست، وقتي مدت زماني از يك تجربه مصرف كالايي مي گذرد،  خود را مي بينيم كه چقدر ذائقه ما تغيير كرده ست، خواسته هاي ما تبديل به نياز شده و اين نيازها جزئي از هويت و منش زندگي ما مي شود.
وقتي خوب نگاه كنيم مي بينيم چيزهايي كه ما به خريد آن ها يا دنبال كردن آنها علاقه منديم بين خيلي از اطرافيان ما مشترك است.. 
 ما امروز در حال مصرف رمان ها، كپشن ها،  عكس ها، موزيك ها، برندها و نشانه ها هم هستيم. 
اما واقعا وقتي از مصرف در زندگي روزمره حرف مي زنيم در مورد مصرف چه كالايي حرف مي زنيم.
ما واقعا امروز به مصرف چه چيزهايي مشغول هستيم؟ اين احساس تعلق ما به مصرف كه ميل و ذائقه ما را دائما تغيير مي دهد چگونه است؟ 
در اين دوره قصد داريم كمي از جهانِ استارباكسي بگوييم و بشنويم!
مصرف موضوعي است كه از نگاه روزمرگي مان با تمام روياها و فانتزي هايش به آن مي پردازيم.
 
عنوان کارگاه: (دو جلسه ای)
کوانتا!
دبیر:
دکتر جلال الدین یوسفی دکترای فیزیک بنیادی دانشگاه شهید بهشتی 
کارشناسی ارشد فیزیک حالت جامد دانشگاه شهید بهشتی 
مهندسی برق دانشگاه اصفهان

ذهنیت شما نسبت به مکانیک کوانتومی چیست؟ این ذهنیت از کجا آمده است و با واقعیت‌های علمی به چه میزان تطابق دارد؟ انقلاب کوانتومی در ابتدای قرن بیستم، چه تاثیراتی بر علوم تجربی گذاشت؟ این انقلاب چه اثری بر نگاه هستی‌شناختی و معرف‌شناختی ما داشته است؟ آیا شناخت پیشین بشر از طبیعت که بر مبنای مکانیک کلاسیک بود، به کلی غلط بوده است؟
در طی تاریخ بشر همواره نظریه‌های علمی بر فهم از عالم اثر گذاشته‌اند و مکانیک کوانتومی از آن نقطه عطف‌هایی است که به وضوح این ویژگی یک نظریه علمی را به نمایش می‌گذارد . در این نظریه گزاره‌ها و پیش فرض‌های فلسفی، همپای مشاهدات تجربی مورد توجه قرار می‌گیرند. مکانیک کوانتومی علمی است که بسیاری دانسته‌های ما از قبیل احتمال، تصادفی بودن یک پدیده، علیت، قطعیت و ... را به چالش می.کشد. و در عین حال در قالب همین نظریه، برداشت‌های مختلفی از مشاهدات وجود دارد که با وجود تفاوت‌های اساسی، همگی یک پدیده تجربی را توصیف می‌کنند و در قالب مکانیک کوانتومی قرار می‌گیرند. از این روست که برای دانش آموخته علوم‌انسانی، مکانیک کوانتومی می تواند موضوعی برای بررسی و اندیشیدن باشد.
در نشست‌های "کوانتا" گرد هم می ‌آییم تا با دوره ای کوتاه بر وقایع تاریخی شکل‌گیری مکانیک کوانتومی و آشنایی با اصول موضوعه این علم و آزمایش‌های تجربی انجام شده در ابتدای قرن بیستم که با فیزیک کلاسیک قابل توضیح نبود، در مسیر روبرو شدن با مفاهیمی پیچیده، سوال برانگیز و لذت بخش قدم برداریم.

عنوان کارگاه: (دو جلسه ای)
شک نکنید، این مهمترین بحث تاریخ است!
دبیر: دکتر حامد قدیری – دکتری فلسفه ی منطق – دانشگاه تربیت مدرس
مدرس دانشگاه  امام صادق(ع) و پژوهشگر فلسفه
 
از سپیده‌دمِ تاریخ تا همین حالا، بحث‌ها و جنگ‌ها و کشمکش‌های زیادی درگرفته اما همه می‌دانند که قدیمی‌ترین و جدی‌ترین دعواها بر سر یک جمله بود: «خدا وجود دارد.» خداباورها صف می‌کشیدند تا استدلال کنند که خدا وجود دارد و از آن‌سو، خداناباورها خودشان را به آب و آتش می‌زدند تا استدلالی بیاورند که صدق این جمله را زیر سوال ببرد. 
وقتی عمر این استدلال‌ها به اندازه‌ی تاریخ است، پس ناگفته معلوم است که آشنا شدن با جزییات همه‌ی این استدلال‌ها هم به دو، سه جلسه قد نمی‌دهد. آدم‌های زیادی هستند که عمرشان را گذاشته‌اند تا این بحث‌ها را جزءبه‌جزء دنبال کنند و ریزه‌کاری‌هایشان را بکاوند. آن‌ها بحث‌هایشان را در فلسفه‌ی دین، کلام و الاهیات، معرفت‌شناسی دین و رشته‌هایی شبیه این‌ها سروسامان داده‌اند. با این حال، می‌توانیم به جای آن‌که وارد معرکه شویم، روی یک تپه بایستیم و از بالای آن، نزاع‌های فکری دو طرف را ببینیم و بفهمیم که دقیقا دعوا بر سر چیست و هر کدام چه‌طور تلاش می‌کنند که ادعایشان را به پیش ببرند. 
در این دوره، اول درباره‌ی «استدلال» صحبت می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که از نظر منطق، «استدلال» یعنی چه و چه دسته‌بندی‌هایی دارد. پس از آن به سراغ استدلال‌های خداباوران می‌رویم؛ یعنی استدلال‌هایی که نهایتا می‌خواهند قانع‌مان کنند که خدا وجود دارد. نشان خواهیم داد که همه‌ی این استدلال‌ها را می‌توانیم در چند دسته‌ی کلی طبقه‌بندی کنیم. هر یک از این دسته‌ها ویژگی‌هایی دارند که باعث شده فقط یک عده‌ی خاص به‌ سراغ‌شان بروند. مثلا فلاسفه به سراغ یک دسته از آن رفته‌اند و منطق‌دان‌ها و ریاضی‌دان‌ها به سراغ یک دسته‌ی دیگر و دانشمندان زیست‌شناسی به سراغ یک‌ دسته‌ی دیگر. اما کارمان این‌جا تمام نمی‌شود. ما به سراغ اصلی‌ترین استدلال خداناباوران هم می‌رویم. آن استدلال و خوانش‌های مختلف از آن را بیان می‌کنیم و با هم‌دیگر به نقد و بررسی‌ همه‌ی این استدلال‌ها می‌پردازیم. 
در این دوره قرار نیست نهایتا اثبات کنیم که خدا وجود دارد یا نه؛ بلکه می‌خواهیم یک تصویر درست از بحث‌ها و اختلاف‌نظرها داشته باشیم تا بعدتر بتوانیم با دقت و حوصله‌ی بیش‌تر به ریزه‌کاری‌های استدلال‌ها بپردازیم. با این اوصاف، این دوره قرار است مهم‌ترین و پرقصه‌ترین ماجرای تاریخ را خلاصه کند و نشان‌مان دهد.
 
عنوان کارگاه: (دو جلسه ای)
پنچر گیری
دبیر: هدی حیدرزاده 
کارشناسی ارشد فلسفه دانشگاه شهید بهشتی
 
فرض کنید در یک مسیر کوهستانی که اطراف آن را مه فرا گرفته و‌ هوا هم دارد رو به تاریکی می‌رود، در حال رانندگی هستید. دانه های پراکنده باران گه گداری می‌افتد روی شیشه و‌ چند ثانیه بعد محو می‌شود. مسیرِ همیشه شلوغ، اینبار تقریباً خالی از هرگونه ماشینی جز شماست!!!
همینطور که دارید مسیرتان را ادامه می‌دهید، چند چیز براق که بر زمین افتاده توجه شما را جلب می‌کند. شاید شیء ارزشمندی باشد ... مگر نه؟
اما ترس از اینکه شب در راه بمانید، مانع توقف شما می‌شود. شما راه خود را پیش می‌گیرید. 
حال باران هم‌ دارد کمی شدت می‌گیرد و مه با ابر در هم‌پیچیده، از سمت کوه های نمناک به سمت جاده روان می‌شود. منظره ی پیش روی شما هم هیجان‌انگیز و زیباست و هم کمی ترسناک!
بگذریم!
فکر کنم دارید کم کم به مقصد می‌رسید. آخرین تابلویی که دیدید فاصله‌تان را ۶۰ کیلومتر نشان داده بود. اگر کمی دور را ببینید چراغ های شهر هم‌ دیده می‌شود.
اما...  چرا ماشین به سمت راست متمایل شده؟ فرمان را سفت بگیرید!
چی؟ منظورتان چیست! فرمان را سفت گرفته اید؟ فکر کنم...
آه! نه! کاش اینطور نمی‌شد...بزنید کنار! سریع. کنار زدید؟ بله! پنچر شده ... ولی چرا!؟ آهان، متوجه شدم! این‌ بخاطر همان اشیا براق است! فکر کنم شیشه به پای ماشینتان فرو‌رفته. مشکلی نیست! زاپاس که دارید؟ چی؟ نه؟؟؟؟ حالا چطور بریم پنچرگیری این وقت روز! کمک!!! شما پنچرگیری خوب سراغ دارید؟
(توجه: این یک کارگاه فلسفی است!! همه ی اینها که در متن دیدید، نماد هستند! «ماشین»، «خورده شیشه»، «محیط مه آلود»، «چرخ پنچر» و ... به نظر شما، هر کدام نماد چه بخشی از فرآیند اندیشه-ورزی ما هستند؟)
 
عنوان کارگاه: (دو جلسه ای)
اقتصاد گورخری!
دبیر: 
نرگس مرودشتی – دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد و تجارت الکترونیک دانشگاه علامه طباطبائی (ره)
کارشناسی اقتصاد از دانشگاه الزهرا (س)
تسهیل‌گر گفت‌وگو - دبیر اقتصاد دبیرستان فائزون
 
ممکن است کارگاه «اقتصاد گورخری» کمی با کارگاه «بحران» هم‌پوشانی داشته باشد. این قضیه بیش‌تر به سوالات شما و دانش اولیه جمع مربوط است. زیرا احتمالاً در هر دو دوره، مفهوم «دولت» نقشی جدی در مباحثمان دارد. هرچند باز هم تلاش ما بر این خواهد بود که کم‌تر مسائل تکراری بیان کنیم و اگر هم مطلبی تکراری بود سعی می‌کنیم آن را عمیق‌تر بررسی کنیم و بسط بدهیم. امیدوارم انتخابی به جا و بهینه انجام دهید.
«من ۱۵ سال است که در این شرکت هستم، نامه نوشتم به آقای فلانی که برای خصوصی سازی آن تصمیم بگیرید. [دولتی‌ها] کاری نکردند. خصولتی شدند شرکت‌ها.»
«اگر اصل ٤٤ اجرا بشود انقلابی می‌شود.»
«ما باید در کشور رقابت آزاد را ایجاد کنیم. برای این کار باید مهلت بدهیم به بخش خصوصی، نه اینکه خصولتی‌ها بیایند همه‌ی فضا را بگیرند و گروه‌هایی که حامی امنیتی دارند، حامی سیاسی دارند نگذارند رقابت آزاد ایجاد شود.»
«خصولتی همان دولت است به اسم کارخانه فلان [فعالیت می‌کند]»
«باید روند خصوصی‌سازی پیگیری می‌شد. اگر خصولتی سازی صورت گرفته شما باید پیگیری می‌کردید، شما [که] دولت هستید.»
جملات بالا از مناظره اقتصادی-معیشتی نامزد‌های انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ در رسانه ملی، انتخاب شده است. فرض کنیم این جملات را زمانی که حق رای داشتید می‌خواندید. حال -فارغ از آن‌که گوینده این جملات چه کسی بوده- با توجه به وضع موجود، موافق این عبارات بودید یا مخالف؟ یا به نظرتان اصلا همه‌ی این‌ها، نظراتی هم‌سو دارند؟ آیا شما به عنوان یک دانش‌آموز علوم انسانی می‌توانید ادعای یک نفر را رد کنید؟‌ یا مثل برخی از هم سن و سالان‌تان فکر می‌کنید اقتصاد یک رشته پیچیده است و فقط به درد ریاضی‌خوانده‌ها می‌خورد؟ به نظرتان دید اقتصادی یک نگاه صرفا فنی، خنثی و بدون سوگیری است؟
ممکن است فکر کنید برای پاسخ دادن به این سوالات باید اطلاعات عمیق اقتصادی داشته باشید. شاید با شما موافق باشم، اما سوالی که پیش می‌آید این است که آیا همه‌ی مردم برای انتخاب اصلح، باید متخصص علم اقتصاد بشوند؟‌ در زندگی همه ما، فارغ از این‌که اقتصاد خوانده‌ایم یا نه، اثری از این علم وجود دارد. همه ما اطلاعاتی کلی در مورد اقتصاد داریم، اما چه قدر می‌توانیم از آن‌ها در کنار هم استفاده کنیم؟
به نظر من مهم‌تر این است که بدانیم چه سوالاتی در مورد علم اقتصاد داریم. گاهی سوالات ما از اساس اشتباه است و در نتیجه بعید نیست جوابی هم برای آن‌ها پیدا نکنیم. در گام اول مهم این است که بتوانیم مثل یک اقتصاددان فکر کنیم،‌ سوالاتی در ذهنمان طرح کنیم و بدانیم چه گونه می‌توانیم به جوابشان برسیم.  ممکن است نظرمان نسبت به این علم خیلی واقعی نباشد. هیاهوی سیاست‌زدگی جامعه‌مان فرصت نگاه حقیقی و معتبر به اقتصاد را از ما گرفته است. این دوره دقیقا می‌تواند همان فرصت دریغ‌ شده باشد. شاید مطالعه‌ی اقتصاد، اصلا کمکی هم به شناختن محیط -غیرسیاسی- اطرافمان کرد.
در دوره تابستان می‌خواهیم ببینیم یک جامعه بی دولت چه جور جامعه‌ایست؟ کمی تاریخ را بالا و پایین کنیم، ببینیم آیا واقعا فاتحه اقتصاد سوسیالیستی و کمونیستی در دنیا خوانده شده؟ نظریات مختلف در مورد دولت و نوع و اندازه آن را بخوانیم. ببینیم آیا اقتصاد آمریکا که بر پایه نظریات اقتصاد آزاد است، واقعا آزاد است؟‌ یا دولت اوباما و دولت ترامپ می‌تواند برای وضعیت اقتصادی آن کشور متفاوت باشد؟ یا، تعداد وزیران اقتصادخوانده در ایرانِ بعد از انقلاب می‌تواند عامل موثری در وضعیت اقتصادی فعلی‌مان باشد؟
و ببینیم بالاخره اقتصاد ما، سفید است با خط‌های سیاه یا سیاه است با خط‌های سفید؟
 
 
توجه داشته باشید : ثبت نام کارگاه های دو جلسه ای مطالعات بنیادی، از ساعت 19:30 روز هشتم مردادماه فعال خواهد شد. (پوزش از تأخیر به دلیل مشکل فنی در سایت)


توضیحات:
1- هر کلاس ظرفیت محدودی دارد وبه ترتیب اولویت، کسانی که زودتر ثبت نام کنند در اولویت هستند. بعد از تکمیل ظرفیت کلاس، گزینه ی مربوطه غیرفعال خواهد شد.
2- شما مجاز به انتخاب تنها یک عنوان کارگاه هستید. بر مبنای شماره ملی شما،‌ امکان ثبت یک شماره ملی برای دو بار نخواهد بود.
3- سعی کنید با دقت و بررسی کافی انتخاب کنید تا نیازی به تغییر کارگاه نباشد.

نام و نام خانوادگی*

پایه تحصیلی*

کدملی*

برنامه ی مورد نظر خود را انتخاب کنید *

شناختِِ شناخت - خانم دکتر نگارنده
علی بابا و چهل دزد موطلایی! - دکتر محمود مطهرنیا(ظرفیت تکمیل می باشد)
شما همان چیزی هستید که می خرید! - خانم دکتر نوابی(ظرفیت تکمیل می باشد)
کوانتا! - دکتر جلال الدین یوسفی
شک نکنید، این مهمترین بحث تاریخ است! - دکتر حامد قدیری(ظرفیت تکمیل می باشد)
پنچرگیری! - خانم هدی حیدرزاده
اقتصاد گورخری! - خانم نرگس مرودشتی(ظرفیت تکمیل می باشد)

تصویر امنیتی *